Hình 1: Nhà lều nước mắm ngày xưa
- Câu chuyện nước mắm Phú Quốc từ thời xưa gắn liền với nét văn hóa, đời sống lao động và hương vị đặc trưng của vùng biển này. Qua các hình ảnh được sưu tầm - nhà lều nước mắm ngày xưa, ta có thể thấy nước mắm chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa, tinh thần của người dân vùng biển đảo.
1. Ngày xưa người dân Phú Quốc thường dùng các tĩn để chứa đựng nước mắm. Tĩn là vật dụng quan trọng, được làm từ đất sét và phải được rửa kỹ lưỡng để đảm bảo giữ nguyên mùi vị tinh khiết của nước mắm.
Hình 2: Khung cảnh phơi rửa tĩn nước mắm ngày xưa
- “Khung cảnh phơi rửa tĩn nước mắm ngày xưa” phản ánh lòng tỉ mỉ và tâm huyết của người làm mắm.
Hình 3: Nước mắm được chiết ra các tĩn ngày xưa.
- Hay các hình ảnh: “Công đoạn chiết rót nước mắm vào tĩn ngày xưa, cảnh phơi tĩn nước mắm sau khi tráng vôi” cho thấy sự gắn bó bền bỉ với nghề làm mắm, lòng trân quý từng khâu, từng công đoạn làm nên giọt nước mắm trứ danh.
Hình 4: Giây phút ăn cơm của người làm nước mắm ngày xưa trước năm 1965
2 - Hình ảnh “Giây phút ăn cơm của người bán nước mắm, dùng cơm trắng với nước mắm của những người buôn bán nước mắm trước 1965”. Thời kỳ Pháp đô hộ, nước mắm Phú Quốc trở thành một điều khiến người Pháp phải tò mò và ngạc nhiên. Họ chứng kiến những người Việt, đặc biệt là người dân Phú Quốc, có vóc dáng nhỏ bé nhưng lại có sức khỏe và sức bền vượt trội, dễ dàng khuân vác hàng trăm bao gạo, làm những công việc nặng nhọc mà ít ai ngờ tới. Điều này làm dấy lên sự tò mò ở người Pháp, khiến họ tự hỏi điều gì tạo nên sức mạnh đó trong khi chế độ ăn uống của người dân rất giản dị, đôi khi chỉ là cơm trắng với nước mắm.
- Khi điều tra, người Pháp phát hiện rằng đa số người dân Phú Quốc chỉ dùng nước mắm trong các bữa ăn, thậm chí có những bữa ăn chỉ có cơm trắng chấm nước mắm mà vẫn khỏe mạnh. Điều này thôi thúc họ tìm hiểu kỹ hơn về thành phần và tác dụng của nước mắm. Họ bắt đầu nghiên cứu nước mắm Phú Quốc, loại nước mắm được sản xuất hoàn toàn tự nhiên, ủ từ cá cơm và muối biển qua một quá trình chượp kỳ công, kéo dài hàng năm trời.
- Qua nghiên cứu, họ phát hiện nước mắm không chỉ là một gia vị mà còn là nguồn dinh dưỡng phong phú, chứa nhiều đạm và các vi chất cần thiết giúp cơ thể khỏe mạnh. Sau khi tìm hiểu, người Pháp công nhận rằng nước mắm Phú Quốc không chỉ là đặc sản của người Việt mà còn là một thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Điều này giải thích vì sao người dân vùng biển lại dẻo dai, bền bỉ trong lao động dù chế độ ăn uống đơn giản. Sự công nhận từ người Pháp đã giúp nước mắm Phú Quốc nổi tiếng hơn, dần dần trở thành một sản phẩm không chỉ được người Việt yêu thích mà còn được các thị trường nước ngoài đánh giá cao.
Hình 5: Gánh tĩn nước mắm tại bến sông Sài Gòn xưa
3. Hình ảnh “Cảnh gánh tĩn nước mắm tại bến sông Sài Gòn” là một trong những khoảnh khắc đầy ý nghĩa, gợi nhớ về thời kỳ mà nước mắm Phú Quốc đã vượt xa phạm vi địa phương, trở thành sản phẩm quen thuộc và được người dân Sài Gòn rất ưa chuộng. Từ bến sông Sài Gòn nhộn nhịp, những tĩn nước mắm được chuyển từ tàu thuyền lên bờ, như mang theo hương vị biển cả Phú Quốc vào lòng thành phố.
4. Hình ảnh “Những nghiệp chủ nước mắm Phú Quốc tham gia đấu xảo ở Hà Nội từ 1922 đến 1925” gồm bốn vị nghiệp chủ nước mắm Phú Quốc – những chủ nhà thùng đầu tiên – tham gia đấu xảo ở Hà Nội, đấu xảo – một hình thức triển lãm, hội chợ lớn quy tụ các sản phẩm đặc sản từ nhiều vùng miền, là một khoảnh khắc ý nghĩa, ghi dấu hành trình đưa đặc sản nước mắm Phú Quốc vươn xa khỏi đảo nhỏ để bước vào thị trường cả nước.
.jpg) |
Đỗ Văn Cự (1874 - 1955) Hưởng cả làng Dương Đông. Tham gia đấu xảo năm 1922 |
.jpg) |
Phạm Văn Bảy (1869 - 1956) Đốc Phủ Sứ Tham gia đấu xảo năm 1923 |
.jpg) |
Đinh Văn Nhiều (1854 - 1927) Cai tổng của tổng Phú Quốc. Tham gia đấu xảo năm 1924 |
.jpg) |
Huỳnh Thị Lượm (1882 - 1970) Tham gia đấu xảo năm 1925 |
- Đây là những người tiên phong trong nghề làm nước mắm truyền thống, đã đóng góp to lớn vào sự phát triển của ngành nghề và đưa danh tiếng của nước mắm Phú Quốc trở thành niềm tự hào không chỉ của địa phương mà còn của nền ẩm thực Việt Nam.
